Kljucni dan u izgradnji savremene drzavnosti BiH je 25. novembar 1943, kada je u Varcar Vakufu odrzano prvo zasjedanje Zemaljskog antifasistickog vijeca narodnog oslobodjenja BiH (ZAVNOBiH). Vijecnici ZAVNOBiH-a usvojili su Rezoluciju i Proglas narodima BiH u kojima je, medju ostalim, izrazena volja naroda BiH da je njihova zemlja i srpska i hrvatska i muslimanska.

  Nekoliko dana kasnije odrzano je Drugo zasjedanje AVNOJ-a, na kojem je donijeta odluka o federativnom ustroju Jugoslavije, sa BiH kao jednom od sest ravnopravnih clanica. Svakom od tadasnjih pet sluzbeno priznatih naroda u statusu nacije pripala je njegova federalna nacionalna jedinica.

  Izuzetak je bila BiH koja svoj status unutar takve zajednice nije stekla na osnovu nacionalnih kriterija, nego kao povijesna zajednica triju naroda koji stoljecima zive zajedno.

  Odlukama drugog zasjedanja ZAVNOBiH-a, odrzanog od 30. juna do 2. jula 1944, BiH je ustrojena kao gradjanska drzava, sto je predstavljalo politicki rezime njenog hiljadugodisnjeg historijskog drzavnopravnog iskustva i kontinuiteta. Kroz tih hiljadu godina trajanja Bosna nije bila politicki strogo centralizovana, nacionalno unitarizirana niti kulturno unificirana i njen se historijski razvitak ogleda i u kontinuitetu teritorija i imena Bosne. Bosna se, za razliku od susjeda i okolnih zemalja, nije tokom svoje politogeneze selila, cijepala niti mijenjala ime od 949, kada se pominje u traktatu De administrando, bizantskog cara Konstantina VII Porfirogeneta.
 
  Bosna se, za vrijeme Stjepana II Kotromanica prostirala od Save do mora, od Cetine do Drine. Molbe papi Prvi bosanski kralj Tvrtko I Kotromanic vladao je u drugoj polovoni XIV stoljeca ne samo teritorijom sadasnje BiH nego i okolnim zemljama, njeno se kraljevstvo prostiralo od Lima i Boke Kotorske do Velebita i Une, do dalmatinskih otoka Bracu, Hvaru i Korculi. No, posljednji bosanski kraljevi Stjepan Tomas i njegov sin uzaludno su preklinjali evropske krscanske vladare, posebno rimskog papu, da im pruzi pomoc u odbrani od Osmanlija koji sve cesce napadaju Bosnu.

  Proljeca 1463, kad je sultan Mehmed II Fatih osvojio Bosnu nije nestala ideja Bosne, teritorij i ime. Osmanske su vlasti osnovale Bosanski sandzak, koji je preratso u Bosanski ejalet. On je obuhvatao teritoriju vecu no u doba kad je Bosnom vladao Kotromanic. Teritorijalni integritet BiH ostao je netaknut tokom svih 40 godina austrougarske uprave, za vrijeme Kraljevine SHS "turski paragraf" ostavio je BiH u tadasnjim granicama.

   Kontinuitet BiH narusen je jedino za sestojanuraske diktature, kada je Kraljevina podijeljena na upravna podrucja, a razbijanje BiH nastavljeno je uspostavom Banovine Hrtvatske avgusta 1939. Sve je to trajalo nekih desetak godina, do aprilskog rata 41. i sloma Kraljevine Jugoslavije, do formiranja ZAVNOBiH-a./prof.dr. Mustafa Imamovic/

CESTITKA:

  Povodom Dana državnosti Bosne i Hercegovine uredništvo portala www.zivinice.ba upućuju svim građanima BiH najiskrenije čestitke.

Vaš komentar na članak: